SULTAN ABDÜLAZİZ’İN BAŞPEHLİVANI, MAKARNACI HÜSEYİN PEHLİVAN

 “Makarnacı Hüseyin, Adalı Halil,

yardımcımız olsun Hz. Celil,

Kızılcıklı Mahmut, tarihte delil”

Er meydanlarında cazgırların güreş başlamadan söyledikleri maniler arasında yer alan yukarıdaki manide adı geçen Makarnacı Hüseyin Deliorman’ın Silistre kazasından olup, Sultan Abdülaziz’in başpehlivanı görevi sona erdikten sonra Bilecik’in Pazaryeri ilçesine gelerek ilçeye bağlı Karadede köyünü kurmuştur.

Makarnacı Hüseyin Pehlivan, M. Sami Karayel’in Kurtdereli Mehmet ve Makarnacı Hüseyin adlı eserinde şöyle anlatılmaktadır;

“Osmanlı Devlet-i Aliyye’nin 32. Padişahı Sultan Abdülaziz’in Başpehlivanlığını yapan Makarnacı Hüseyin Pehlivan’ın kabri Pazaryeri’nin Karadede köyünde bulunmakta.

2007 yılında eski Pazaryeri Belediye Başkanı Hikmet Öztürk, Makarnacı Hüseyin Pehlivan’ın kabri şerifini ziyarete gider. Başpehlivanın mezarı başında sadece dikili bir taş vardır. Bahçesine gömülü olduğu camide yıkılmak üzeredir. Başkan Öztürk, Karadede’de ikamet edenlerle birlikte Başpehlivanın kabri şerifinin restorasyonuna ve yıkılmak üzere olan Cami’nin de yenisinin yapılmasına karar verirler.

Köy halkı, hayırseverler ve belediye işbirliği ile cami kısa süre içerisinde ibadete açılır. Başpehlivan Makarnacı Hüseyin Pehlivanın da kabri onarılır.

Hüseyin pehlivan Sultan Abdulaziz’in Başpehlivanıdır. Ünlü Kel Aliço’yu yenerek ün yapmıştır. Sarayda Kuşcubaşılık görevi verilmiş, 164 kilo geldiği tahmin edilmekte olan iri bir pehlivandır.

Pehlivanın mezarı başında; “Deliorman’ın Silistre Kazasının Sulh Köyünden Muhaceret edip bu köyü kuran Abdülzaziz’in Baş Pehlivanı Osmanoğlu Hacı Makarnacı Hüseyin. (1850 – 1910)” diye yazmaktadır. Mezarı yapılırken, eski mezar taşı da yeni mezarın yanına dikilmiş. Eski mezar taşında yazan yazı, yeni mezar taşına da yazılmış.

KİMDİR BU MAKARNACI HÜSEYİN PEHLİVAN? (*)

Sultan Azizin başpehlivanlarından Makarnacı Hüseyin pehlivan Filiz Nurullah çapına yakın bir pehlivandı. Yalnız boyu Filiz kadar yoktu. İki metreye yakındı.

Makarnacı Hüseyin Pehlivan, sultan tarafından “paşa” diye anılırken, sarayda da Kuşcubaşılık görevini yürütmüş. Yunan pehlivanı yenen Makarnacı bu başarısıyla Sultan Abdulaziz’in büyük övgüsünü kazanmış. Pehlivanlığı ve saraydaki görevinin sona ermesinden sonra memleketine dönen Makarnacı Hüseyin Pehlivan, hayatını kaybedince Karadede Köyünde toprağa verildi.

Makarnacı Hüseyin Pehlivanın ayağına geydiği güreş kispeti tam kırk okka safi gelirdi.

Makarnacının aslen Deliormanlı olduğunu biliyoruz. Fakat Deliormanın hangi köyünden olduğu malûmumuz değil… Yalnız rivayet tarikiyle not ettiğimize nazaran aslen Zağradan olduğunu söyleyenler var. Fakat Şumnu köylerinden olması rivayeti daha kuvvetlidir. Sonra Makarnacının ustası da malûmumuz değildir. Malûm ya her Türk pehlivanının muhakkak bir ustası vardır. Lâkin çok eski pehlivanların bazı güreşlerine vâkıf olduğumuz halde ustalarının kimler olduğunu tesbit etmek mümkün olamamıştır. Bu sebeple Makarnacı Hüseyin’in de ustası bizce malûm değildir.

Makarnacı, aslen Deliorman Türklerindendir. Bu cihet muhakkaktır. Makarnacı Hüseyin, senelerce Pomaklara karşı durmuş ve boğuşmuştur. Pomaklar, Makarnacıyı hiç çekemezlerdi.

Saray Başpehlivanlığı Arnavutoğlundan sonra Pomak Kavasoğlu Koca İbrahim’e düşmüştü. Kavasoğlu, Pomak olduğundan Saray başpehlivanlığını Pomaklardan başkalarına kaptırmamaya çalışırdı. Kendi başpehlivanlığı zamanında Pomaklardan gayrı her kim meydana çıktıysa mağlûp etti ve saray kapısından içeri sokmak iktidarını bırakmadı.

Kavasoğlu, güreşten çekilmek üzereyken Makarnacı Hüseyin yetişti ve Kavasoğluna karşı koydu.

Kavasoğlu, kendi akrabalarından üç kişiyi Makarnacının önüne dikti. Bu üç pehlivan da belâların belâsı idi. Bunlardan birincisi Pomak Kara İbo, ikincisi Pomak Kel Aliço, üçüncüsü de Pomak Karagöz Ali idi.

Kavasoğlu, geçmek üzere iken Makarnacı yetişti. Makarnacıyı daha saray tanımıyordu. Makarnacı, ilk güreşini yani baş güreşini Kırkpınarda yaptı ve hasımlarını yenerek Kavasoğlu ile karşı karşıya kaldı.”

(*) M. Sami KARAYEL’in, Kurtdereli Mehmet ve Makarnacı Hüseyin isimli kitabından alınmıştır.

Eğitimci / Yazar M. Sami Karayel’in Kurtdereli Mehmet ve Makarnacı Hüseyin isimli kitabında da belirttiği gibi Sultan Abdulaziz’in Başpehlivanı olan Makarnacı Hüseyin’in mezarı Pazaryeri ilçemizin Karadede köyünde bulunmaktadır. Önceki dönem Pazaryeri Belediye Başkanı Muzaffer Yalçın tarafından Pehlivanın bir kaidesi yaptırılarak ilçe girişine konulmuştur. Ancak konulduğu yer hem mezarlık alanı olması hem de kaidenin Pazaryeri halkı tarafından çok benimsenmemiş olmasından dolayı şimdiki Belediye Başkanı Zekiye Tekin döneminde kaldırılmıştır.

Sultan Abdülaziz’in Başpehlivanı Makarnacı Hüseyin de Bilecik’in tarihinde yer etmiş diğer önemli şahsiyetler gibi yeterince değer görmemiş ve yeni nesle aktarılamamıştır. Temennimiz odur ki yapılacak yeni araştırmalar ve Bilecik’in tarihi şahsiyetleri üzerinde yazılacak yeni eserle Makarnacı Hüseyin ve diğer Bilecikli tarihi şahsiyetlerimiz yeni nesillere aktarılsın ve tanıtılsın.

Bilecik Haberleri