Bilecik’in Kafadarlık Geleneği Kültür Envanterinde yerini aldı

Bilecik’te birçok yöresel lezzetin coğrafi işaret alması ve ulusal ve uluslararası alanda tanıtılmasında büyük emekleri bulunan Mesut Kaplan, şehrin kültürel miraslarından olan ‘Kafadarlık Geleneği’nin Kültür Envanterinde yerini aldığını duyurdu.

Mesut Kaplan, Bu yerel ve evrensel değerin geleceğe aktarılması adına geçtiğimiz yıl büyük bir sorumluluk üstlendiklerini, dönemin İl Kültür ve Turizm Müdürü Serkan Bircan ile yürüttükleri titiz çalışmalar neticesinde, Kafadarlık Geleneğinin hak ettiği değeri bularak Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri listesine taşındığını duyurdu.

Şehrin kültürel kimliğine kazandırılan bu tescilin, büyük bir gurur vesilesi olduğunu söyleyen Kaplan, bu başarının arkasındaki en büyük gücün ve ilham kaynağının ise, engin bilgi ve tecrübesiyle kendilerine destek olan emekli öğretmen ve Bilecik sevdalısı Ali Erdal olduğunu vurguladı.

Konuya ilişkin sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan Mesut Kaplan şu ifadelere yer verdi;

“Bu yerel ve evrensel değerin geleceğe aktarılması adına geçtiğimiz yıl büyük bir sorumluluk üstlendik. Dönemin İl Kültür ve Turizm Müdürü Serkan Bircan ile yürüttüğümüz titiz çalışmalar neticesinde, Kafadarlık Geleneği hak ettiği değeri bularak Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri listesine taşındı. Şehrimizin kültürel kimliğine kazandırılan bu tescil, büyük bir gurur vesilesi olmuştur. Bu başarının arkasındaki en büyük güç ve ilham kaynağımız ise, engin bilgi ve tecrübesiyle yolumuzu aydınlatan emekli öğretmen ve Bilecik sevdalısı Ali Erdal ağabeyimizdir.

Anadolu’nun kadim topraklarında, kan bağının ötesinde, tamamen gönül rızası ve karşılıklı güven esasına dayalı olarak inşa edilen öyle güçlü bağlar vardır ki toplumsal yapıyı asırlardır ayakta tutan asıl harç budur. Bu eşsiz dayanışma ruhunun Bilecik yöresindeki en canlı ve derin tezahürü, özellikle Küre ve Kurtköy köylerinde köklü bir geçmişe sahip olan “Kafadarlık Geleneği”dir. Bu gelenek, bireyleri, aileleri ve bütün bir topluluğu görünmez ama kopması imkansız manevi iplerle birbirine bağlar. Ahi kültürünün o asil saygı, iş birliği ve dürüstlük ilkeleriyle beslenen kafadarlık, modern dünyanın unuttuğu o samimi “biz” duygusunu, geçmişten geleceğe taşıyan kültürel bir köprü vazifesi görmektedir.

Kafadarlık, hayatın tüm renklerini ve evrelerini ortaklaşa göğüsleme sanatıdır. Hasat zamanı tarlada imece usulüyle yükselen bir alın teri, düğün evinde paylaşılan bir sevinç dalgası ya da cenaze evinde sessizce paylaşılan o ağır keder, kafadar ailelerin omuz omuza duruşuyla anlam kazanır. Yazılı hiçbir kurala ya da resmi sözleşmeye ihtiyaç duymadan, toplumsal onay ve sarsılmaz bir sadakatle yürüyen bu manevi kardeşlik bağında, “senin derdin benim derdimdir” düsturu esastır. Kuşaklar boyu aktarılan bu asil pratik, zor zamanlarda ailelerin yalnız kalmamasını engellerken, toplumsal huzurun ve sarsılmaz bir güven ortamının da sigortası konumundadır.

Bu köklü bağ, gücünü ve ruhunu hem İslamiyet’in özünden hem de bu toprakların mayasını çalan büyük manevi önderlerden almaktadır. Temelinde, Peygamberimizin Medine’de Muhacirler ve Ensar arasında kurduğu o muazzam kardeşlik ve hicret algısını barındıran kafadarlık, Şeyh Edebali’nin “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” vasiyetinin adeta can bulmuş halidir. Ertuğrul Gazi’nin Söğüt’te temellerini attığı o büyük birlik ve dirlik idealinin sönmeyen bir meşalesi olan bu gelenek; asr-ı saadet şuurunu, Şeyh Edebali’nin sarsılmaz düsturlarını ve Ertuğrul Gazi’nin anısına düzenlenen şenliklerin manevi iklimini harmanlayarak Bilecik’in mayasındaki kardeşlik hukukunun en somut nişanesi haline gelmiştir.

Günümüzde kentleşmenin ve modern yaşamın getirdiği bireyselleşme dalgasına rağmen, Bilecik’in kalbinde, o samimi köy odalarında ve meydanlarında bu geleneğin hala nefes alıyor olması kıymetlidir. Genç kuşakların, aile büyüklerinin bu asil duruşunu gözlemleyerek ve yaşayarak devraldığı kafadarlık; yerel kimliğin, toplumsal hafızanın ve insanı insan yapan evrensel değerlerin korunmasında merkezi bir rol oynamaktadır. Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri’ne taşınan bu kıymetli unsur, geçmişe ait nostaljik bir anı değil; birliğe, dirliğe ve insani dayanışmaya her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğumuz bu çağda, geleceğe ilham verecek yaşayan bir hazinedir.”

Kaynak: Serhat KAYA